Woning op naam van de kinderen niet meer zo voordelig!

Met de wijzigingen in de Successiewet in 2010 is er ook heel wat gewijzigd voor ouders die hun woning aan hun kinderen hebben overgedragen onder voorbehoud van het vruchtgebruik. De waardeaangroei van de woning in de loop der tijd is nu wel belast bij het overlijden van de ouders.

Veel ouders en hun kinderen hebben, ter besparing van erfbelasting, een aantal jaren geleden besloten hun woning te verkopen en over te dragen aan hun kinderen, onder voorbehoud van het recht van vruchtgebruik. Dit betekent dat de ouders de woning mogen gebruiken tot aan hun overlijden. Zij mogen er blijven wonen alsof het hun eigen woning is. De kinderen hebben echter het eigendom van de woning. Dit noemt men het bloot eigendom. De kinderen hebben de woning ‘op hun naam staan’. Men deed dit ter besparing van erfbelasting.
Bij het overlijden van de ouders moest er erfbelasting worden betaald, maar slechts over de waarde van de woning op het moment van de verkoop en overdracht van de ouders aan het kind. Dit had tot gevolg dat de waardeaangroei van de woning niet belast is in de Successiewet. Wanneer de woning sterk gestegen is in waarde na het overdragen van de woning onder voorbehoud van het vruchtgebruik leverde dit een aanzienlijke belastingbesparing op.

Een voorbeeld:
Vader Jan draagt in 1990 zijn woning ter waarde van € 150.000,- over aan zijn zoon Dirk. Hierbij behoudt Jan het recht van vruchtgebruik. Hij mag in de woning blijven wonen tot aan zijn dood. In 2005 overlijdt Jan. De woning heeft op dat moment een waarde van € 300.000,-.
Dirk moet erfbelasting betalen. Maar omdat hij het bloot eigendom van de woning reeds had, moet hij slechts erfbelasting betalen over de waarde van de woning ten tijde van de overdracht, dus € 150.000,-. Op deze manier was  € 150.000,- onbelast in de Successiewet!

Wel kleefden er, al voor 2010, een aantal nadelen aan het overdragen van de woning onder het voorbehoud van het vruchtgebruik. De kinderen zijn eigenaar van de woning. In de Inkomstenbelasting moeten zij hiervoor ook ieder jaar belasting betalen, als ware het hun tweede woning. De ouders mogen de hypotheekrente sinds 2001 niet meer aftrekken in de Inkomstenbelasting. Ook moet bij de overdracht van de woning Overdrachtsbelasting worden betaald. Toch werd het overdragen van de woning onder voorbehoud van het vruchtgebruik vaak gedaan, omdat de belastingbesparing in de Successiewet zeer groot kon worden. De nadelen wogen niet op tegen het te behalen voordeel in de Successiewet.

Met de invoering van de nieuwe Successiewet heeft de wetgever hier een einde aan gemaakt. Wanneer een woning is overgedragen onder voorbehoud van het vruchtgebruik is op het moment van overlijden van de ouder de volledige waarde van de woning belast. In het geval van het voorbeeld wordt op het moment van het overlijden van Jan de woning voor het berekenen van de erfbelasting gesteld op de WOZ-waarde, ongeacht het vruchtgebruik van de woning. Wel mag de erfgenaam het bedrag dat hij daadwerkelijk heeft betaald voor de verkrijging van het bloot eigendom aftrekken. Als de koopsom in termijnen is kwijtgescholden mag dit niet worden afgetrokken.

Er zijn een aantal oplossingen om deze situatie te wijzigen. U kunt als ouder afstand doen van het recht van vruchtgebruik. Op deze manier krijgen de kinderen de volledige eigendom. De kinderen kunnen ook het bloot eigendom overdragen aan de ouders. Ook is het mogelijk dat het vruchtgebruik wordt omgezet in een huurrecht, maar hierbij moet er wel een redelijke huur worden betaald.

Wanneer u uw woning een aantal jaren geleden op naam van uw kinderen heeft gezet, doet u er verstandig aan deze situatie nog eens te bespreken met de notaris.