Tros Radar gezien?

Tweetrapstestament ter besparing van erfbelasting bij het eerste overlijden?

Veel gehuwde Nederlanders met kinderen zijn zich niet bewust van het feit dat er toch erfbelasting verschuldigd kan zijn door de kinderen, ongeacht dat zij een ‘langstlevende’ testament hebben. Dit kan tot liquiditeitsproblemen leiden. Op 1 maart 2010 stond dit bij het tv-programma Tros Radar nog eens ter discussie. Bij nalatenschappen tot circa 600.000 euro kan dit door een tweetrapstestament voorkomen worden.

Besparing van erfbelasting is vaak een argument bij het opstellen van een testament. Daarbij is het van belang twee zaken te overwegen: wil de testamentopsteller zo min mogelijk tot geen erfbelasting bij het eerste overlijden betalen? Of wil hij over twee nalatenschappen (die van de testamentopsteller en van echtgeno(o)t(e)) in totaal zo min mogelijk erfbelasting betalen?

Wettelijk erfrecht

Wanneer er geen testament wordt opgemaakt, is het wettelijk erfrecht van toepassing. Het wettelijk erfrecht bepaalt dat de nalatenschap volgens de wet verdeeld moet worden. Dat wil zeggen dat alle goederen en schulden uit de nalatenschap aan de langstlevende partner worden toebedeeld. De kinderen verkrijgen ‘slechts’ een niet opeisbare vordering op deze langstlevende echtgenoot. Echter, deze vorderingen van de kinderen hebben wel een waarde waarover zij erfbelasting verschuldigd zijn.

Tweetrapstestament ter voorkoming van erfbelasting bij het eerste overlijden

Is de heffing van erfbelasting op het moment van het eerste overlijden niet gewenst? Dan kan in sommige situaties door een tweetrapsmakingstestament voorkomen worden, dat bij het eerste overlijden erfbelasting verschuldigd is. Door een tweetrapsmakingstestament wordt bij het eerste overlijden (de eerste trap) alleen de echtgenoot als enig erfgenaam benoemd. Wanneer deze langstlevende echtgenoot komt te overlijden, wordt het van de testamentopsteller geërfde en dan nog beschikbare vermogen in tweede trap door de kinderen als erfgenamen verkregen.
Bij deze bepaling beschikt de testamentopsteller dus meerdere malen over zijn nalatenschap. Bij het eerste overlijden zijn de kinderen dus geen erfgenaam. Zij erven pas van hun eerstoverledene ouder op het moment dat de tweede ouder overlijdt. De kinderen zijn dan dus erfgenaam in twee nalatenschappen tegelijk.

Voorbeeld

Man en vrouw zijn gehuwd in gemeenschap van goederen Zij hebben twee kinderen. Het gemeenschappelijke vermogen bedraagt 420.000 euro. Man overlijdt eerst op 68 jarige leeftijd. Vrouw overlijdt 7 jaar later. Vermogensgroei en pensioenrechten vallen buiten het voorbeeld.